Przesłanki kampanii

Sektor wieprzowy

Unia Europejska jest największym eksporterem wieprzowiny na  świecie z rocznym eksportem wynoszącym ponad   5 milionów ton. Jest to zatem jedna z najważniejszych gałęzi w unijnym rolnictwie. W porównaniu z innymi sektorami produkcji mięsa, hodowla świń ma największy udział odpowiadając za 8,5% całkowitej produkcji rolnej w UE‐27. Udział  produkcji wieprzowiny w całkowitej produkcji mięsa w UE wynosi 35%.  

Przemysł ten stoi jednak w obliczu poważnego kryzysu spowodowanego wirusem Afrykańskiego pomoru świń (ASF), który może doprowadzić do znacznych szkód gospodarczych lokalnie i w całej Europie.

Co to jest Afrykański pomór świń?

Afrykański pomór  świń  jest chorobą  wirusową, która atakuje  świnie domowe i dziki. Choć  dla ludzi wirus ten jest nieszkodliwy, to dla świń jestzazwyczaj śmiertelny. Obecnie na ASF nie ma aniszczepionek, ani lekarstw, a wyeliminowanie tej choroby może zająć kilka lat.  

W ostatniej dekadzie liczba ognisk ASF wzrosła. W chwili powstawania tego tekstu choroba nadal występuje w 12 krajach europejskich: Bułgarii, Estonii, Litwy, Łotwy, Niemczech, Polsce, Rumunii, Serbii, Słowacji, Ukrainie, Węgrzech, Włoszech.

Ognisko ASF na danym obszarze lub w danym kraju może poważnie wpłynąć na przemysł wieprzowy, ponieważ prowadzi do wybicia dużej liczby trzody chlewnej, ograniczeń w handlu, i w konsekwencji znacznych strat finansowych.

Wykrywanie, zapobieganie, zgłaszanie

W obliczu tak niszczycielskich skutków pojawienia się ASF, kluczem do powstrzymania tej śmiertelnej choroby jest jej wykrywanie, zapobieganie i zgłaszanie.

Ta kampania ma na celu podniesienie świadomości i pomoc w ogólnym zrozumieniu, czym jest ASF i jak można z nim walczyć poprzez zapobieganie (jak uniknąć zakażenia i chronić gospodarstwa oraz inwentarz żywy), wykrywanie (jak rozpoznawać objawy ASF) oraz zgłaszanie (co zrobić w przypadku podejrzenia zakażenia).  

Załączany pakiet informacyjny tej kampaniizawiera: uzasadnienie kampanii, infografikę, ulotkę oraz cztery posty gotowe do publikacji w mediach społecznościowych informujące o objawach ASF, środkach bezpieczeństwa i punktach kontaktu w przypadku podejrzenia zakażenia.

Celem kampanii uruchomionej przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa  Żywności jest informowanie hodowców trzody chlewnej o ASF, wspieranie krajów sąsiadujących z regionami dotkniętymi chorobą oraz pomoc w zwalczaniu choroby w Europie.

Więcej informacji:

Witryna kampanii #StopASF: https://efsa.gitlab.io/multimedia/asf/index.html#/

Europejski Urząd ds. Żywności i Bezpieczeństwa: https://www.efsa.europa.eu/

Afrykański pomór świń (ASF) to groźna choroba wirusowa, na którą chorują

WYŁĄCZNIE ŚWINIE I DZIKI.

Ludzie NIE SĄ wrażliwi na zakażenie wirusem ASF, stąd choroba ta nie stwarza zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Występowanie ASF wśród dzików stanowi jednak bardzo poważne zagrożenie dla trzody chlewnej. Wirus ASF może przez długi czas utrzymywać się w zwłokach padłych dzików, dlatego powinny być one usuwane ze środowiska.

Celem niniejszej akcji informacyjnej jest wsparcie działań zmierzających do eliminacji wirusa, poprzez usuwanie ze środowiska martwych dzików, potencjalnie zakażonych ASF. Ścisłe przestrzeganie poniższych zasad zminimalizuje ryzyko ewentualnego rozprzestrzenienia się choroby, w tym ryzyko wprowadzenia ASF do gospodarstw, w których utrzymywane są świnie.

Przez „dziki padłe” należy rozumieć zwłoki dzików (w tym dzików zabitych w wypadkach komunikacyjnych) świeże lub w dowolnym stadium rozkładu, w tym również kości dzików.

Jak postępować po znalezieniu padłego dzika?

• jeżeli to możliwe, oznakować miejsce znalezienia zwłok dzika w celu ułatwienia ich odnalezienia przez właściwe służby;
• powstrzymać się od dotykania zwłok dzika i pozostawić je w miejscu znalezienia;
• zgłosić fakt znalezienia padłego dzika do właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii lub najbliższej lecznicy weterynaryjnej lub straży miejskiej lub miejscowego koła łowieckiego: w trakcie zgłoszenia należy podać miejsce znalezienia zwłok (np. charakterystyczne punkty orientacyjne lub współrzędne GPS), dane osoby zgłaszającej (w tym numer telefonu kontaktowego), liczbę znalezionych zwłok dzików w danym miejscu, ewentualnie stan zwłok padłych dzików (stan ewentualnego rozkładu, wyłącznie kości);

W związku z zagrożeniem ASF:

• w lesie nie wolno pozostawiać żadnych odpadków żywnościowych;
• należy powstrzymać się od wywoływania hałasu, który powoduje płoszenie dzików (w tym używania sprzętów lub pojazdów powodujących hałas);
• nie spuszczać psów ze smyczy;
• należy pamiętać, iż zgodnie z prawem, na obszarach występowania ASF, osobom mającym kontakt z dzikami nakazuje się stosowanie środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się ASF, w tym odkażanie rąk i obuwia;
• należy przestrzegać zasady, że osoba, która znalazła padłego dzika, a tym samym mogła mieć kontakt z wirusem ASF, przez 72 godziny po tym fakcie, nie powinna wchodzić do miejsc, w których utrzymywane są świnie i nie wykonywać czynności związanych z obsługą świń.

Opracowano w Głównym Inspektoracie Weterynarii.

Zatwierdził: Paweł Niemczuk– Główny Lekarz Weterynarii.

Wytyczne dotyczące praktycznego wdrażania zasad spełniania wymagań bioasekuracji w gospodarstwach utrzymujących świnie zgodnie z wymaganiami załącznika II RWK 2021/605 z dnia 7 kwietnia 2021. ustanawiającego szczególne środki zwalczania afrykańskiego pomoru świń.

1. Zasady bioasekuracji ustanawia załącznik II do RWK 7 kwietnia 2021r. ustanawiającego specjalne środki kontroli w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń.

2. Zasady bioasekuracji dotyczą gospodarstw utrzymujących świnie:

- w obszarze objętym ograniczeniami I,

- w obszarze objętym ograniczeniami II,

- w obszarze objętym ograniczeniami III,

z których

- świnie będą wywożone poza obszary objęte ograniczeniami;

- materiał biologiczny będzie wywożony poza obszary objęte ograniczeniami;

- UPPZ będą wywożone poza obszary objęte ograniczeniami;

- świeże mięso, surowe wyroby mięsne oraz produkty mięsne otrzymane ze świń utrzymywanych i ubitych w obszarze objętym ograniczeniami II i III będą wywożone poza te obszary.

Szanowni Państwo!

ASF, czyli afrykański pomór świń – nie jest groźny dla ludzi, ale jest bardzo szkodliwy dla gospodarki i niebezpieczny dla Waszych gospodarstw.

Główną przyczyną rozprzestrzeniania się wirusa są zarażone dziki. Niestety przyczyną bywa też człowiek i dlatego przypominamy o podstawowych zasadach postępowania.

Prosimy o bezwzględne przestrzeganie zasad bioasekuracji:

• nie kupujcie świń z niewiadomego źródła pochodzenia,
• utrzymujcie świnie w sposób wykluczający kontakt z dzikami,
• stosujcie tylko pasze zabezpieczone przed dostępem zwierząt wolno żyjących,
• wyłóżcie maty nasączone środkiem dezynfekcyjnym przed wjazdami i wyjazdami z gospodarstw oraz przed wejściami do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie.

Przypominamy też, że za brak stosowania zasad bioasekuracji będą nakładane kary administracyjne.

AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ - INFORMACJE OGÓLNE

Afrykański pomór świń (African Swine Fever - ASF) to szybko szerząca się, zakaźna choroba wirusowa, na którą podatne są świnie domowe , świniodziki oraz dziki. W przypadku wystąpienia ASF w stadzie dochodzi do dużych spadków w produkcji: zakażenie przebiega powoli i obejmuje znaczny odsetek zwierząt w stadzie, przy czym śmiertelność zwierząt sięga nawet 100%. 

Zgodnie z OIE przyjmuje się, że okres inkubacji choroby wynosi 15 dni (okres inkubacji w środowisku naturalnym: 4-19 dni, w przypadku choroby o ostrym przebiegu: 3-4 dni).

Wirus jest wyjątkowo odporny na działanie niskich temperatur i zachowuje właściwości zakaźne we krwi, kale, tkankach (zwłaszcza surowych, niedogotowanych produktów z mięsa wieprzowego lub dzików) przez okres nawet 3-6 miesięcy.

Zagrożenie dla ludzi

Ludzie nie są wrażliwi na zakażenie wirusem ASF, w związku z czym choroba ta nie stwarza zagrożenia dla ich zdrowia lub życia.

Drogi zakażenia

Najczęstszym sposobem zakażenia zwierząt jest bezpośredni lub pośredni kontakt ze zwierzętami zakażonymi. Rozprzestrzenianie się wirusa jest stosunkowo łatwe za pośrednictwem osób i pojazdów odwiedzających gospodarstwo, skażonego sprzętu i narzędzi, zwierząt mających swobodny dostęp do gospodarstwa (gryzonie, koty, psy), jak również przez skażoną paszę, wodę oraz skarmianie zwierząt odpadami kuchennymi (zlewkami) zawierającymi nieprzetworzone mięso zakażonych świń lub dzików. 

Źródło: www.wetgiw.gov.pl